Druga tabliczka z kodem QR – II Liceum Ogólnokształcące
Charakterystyczny budynek dzisiejszego liceum został oddany do użytku szkolnego w 1930 r. Choć szkoła działała już od 1915 r. jako pedagogiczne Progimnazjum Filologiczne w osadzie Kamiennej, to musiało upłynąć 15 lat, nim otrzymała nowy, imponujący gmach. Była to jedna z wielu zmian, która nadawała młodemu miastu nowoczesnego charakteru, a dzisiaj jest symbolem dawnego, przedwojennego Skarżyska.
Pierwsze ważne przeobrażenia w osadzie Kamiennej, będącej zalążkiem przyszłego miasta, rozpoczęły się pod koniec XIX w., kiedy to powstała na tych terenach stacja węzłowa kolei. Przed budową drogi żelaznej, będącej inwestycją radomskiego finansisty Jana Gotliba Blocha, wieś Kamienna składała się z kilkudziesięciu niewielkich gospodarstw. Ze względu na brak sprzyjających warunków dla rolnictwa osada szybko nabrała charakteru ośrodka przemysłowego. Kolej stała się ważnym impulsem rozwojowym, który wpłynął na atrakcyjność ośrodka w kolejnych dziesięcioleciach.
Przemianowanie osady na miasto nastąpiło w wyniku rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 1922 r. Kamienna stała się 161. miastem Rzeczypospolitej, jednak dokument nabrał mocy prawnej dopiero kilka miesięcy później wraz z publikacją. Uznano wówczas, że datą obowiązującą jest 1 stycznia 1923 r. Na zmianę obowiązującej dziś nazwy czekano kolejne pięć lat – w 1928 r. Kamienna stała się Skarżyskiem-Kamienną.
Wraz z nadaniem praw miejskich ustalone zostały pierwsze granice nowego ośrodka. Objęły one teren dawnej osady przyfabrycznej Kamiennej wraz z przysiółkiem Posadaj, pomiędzy rzeką Kamienną a torami linii kolejowej do Radomia i Ostrowca Świętokrzyskiego, a także enklawę osady Zawada, grunty Czesław po zachodniej stronie torów, grunty wiejskie osady Kamienna (obszar przy dzisiejszych ulicach Szydłowieckiej i Sokolej) oraz niewielką enklawę przy obecnej ulicy Niepodległości.
Zmiana statusu ośrodka wiązała się m.in. z powiększeniem jego obszaru o grunty wsi Milica. Od tego momentu następował systematyczny rozwój miasta w kierunku północno-zachodnim. Wokół dworca kolejowego, budowanego kościoła i szkoły zaczęło powstawać osiedle, zamieszkiwane początkowo głównie przez rodziny kolejarskie. Najważniejszym czynnikiem, który umożliwił te przeobrażenia i podniósł rangę osady, było rozpoczęcie budowy Państwowej Fabryki Amunicji (PFA). Inwestycja ta zdeterminowała losy całego miasta w kolejnych dekadach.
Tylko w latach 1936–1939 liczba ludności zwiększyła się o ok. 25%. Tak gwałtowny rozwój demograficzny wymagał nie tylko odpowiedniej infrastruktury, ale również prac porządkujących przestrzeń. W 1923 r. redaktor „Słowa” pisał:
„Ogromna stacja, tuż obok ogromne składy węgla. Za stacją przygotowują się nowe rampy na węgiel. Za miastem huta żelaza, fabryka domów drewnianych, fabryka amunicji, jednym słowem miasto przyszłości (...). Wygląd miasta dowodzi, że takowe znajduje się w ostatnim stopniu zaniedbania (...), brak regulacji ulic, trotuarów, bruków, oświetlenia, zadrzewienia, porządnych magazynów, domu ludowego, cukierni itd., na co wszystko bezsprzecznie ma prawo Skarżysko.”
Infrastruktura fabryczna oraz zabudowania jej towarzyszące stały się pierwszymi elementami w mieście, które uporządkowano pod względem urbanistycznym i architektonicznym. Wcześniej dynamiczna rozbudowa przemysłu dominowała nad staraniami o racjonalny rozwój przestrzenny. W dwudziestoleciu międzywojennym Skarżysko-Kamienna odznaczało się nieregularną, mieszaną zabudową typową dla małych miasteczek. Jedynie Kolonia Urzędnicza i Kolonia Robotnicza spełniały warunki zwartej i uporządkowanej zabudowy, choć ich skala nie wpływała znacząco na ogólny obraz miasta.
Kolejną ważną inwestycją było osiedle „Praca”, budowane przez Towarzystwo Osiedli Robotniczych (TOR) w latach 30. XX w. Jego celem było przezwyciężenie problemów mieszkaniowych i dostarczenie tanich mieszkań dla robotników. Osiedle „Praca” nie tylko poprawiało warunki życia, ale też wpisywało się w boom budowlany trwający w Skarżysku-Kamiennej. Tylko w latach 1934–1938 w mieście wybudowano 353 budynki, a tuż przed wybuchem wojny w jednym sezonie aż 100 nowych obiektów.
Budownictwo osiedlowe tego okresu czerpało z idei, że planowanie urbanistyczne jest działaniem o charakterze społecznym, a miasto powinno służyć mieszkańcom. Sytuowanie obiektów usługowych w pobliżu domów, wyznaczanie miejsc wspólnego spędzania czasu i zazielenianie przestrzeni stały się rozwiązaniami uniwersalnymi – stosowanymi również po wojnie, m.in. na osiedlu Milica.


Podgląd tabliczki z kodem QR







